İddialara göre TMO, piyasaya müdahale alımı yaparak fiyatı dengelemesi gerekirken, depolarında bulunan eski mahsul fındıkları kavurarak mevcut piyasa fiyatının altında satış için alıcıların kapısını çalmaya başladı. Sektör temsilcileri, geçen yıl düşük fiyat politikası nedeniyle alım yapamayan ve piyasada dengeyi sağlayamayan TMO'nun bu kez de depolarındaki 2004 ve öncesi yıllara ait fındıkları satışa çıkarmasının fiyatları daha da aşağı çekeceğini savundu. Daha önce satışlarını resmi internet sitesi üzerinden ilan ederek gerçekleştiren kurumun, bu kez duyuru yapmadan toptancılara yönelmesi de eleştirilerin odağında yer aldı.
700 TL'LİK SATIŞ İDDİASI
İddialara göre TMO, 11-13 mm ve 13-15 mm kalibredeki fındıkları kavurarak kilosunu 700 TL'den satmak üzere sahaya ekipler gönderdi. Oysa özel sektör ve ihracatçı firmaların kavrulmuş ürünü iç ve dış piyasada 850-900 TL bandında sattığı belirtiliyor. Bu durumun, elinde ürün kalmayan sanayicilerin fiyat artırarak alım yapma ihtimalini de ortadan kaldırdığı ifade ediliyor. Başta ziraat odaları olmak üzere sektör temsilcileri, TMO'nun müdahale alımı yaparak fiyatı yukarı yönlü desteklemesi gerektiğini savunuyor. Ancak kurumun tam tersine piyasaya ürün sürerek fiyatları baskıladığı ileri sürülüyor. Depolardaki eski ürünlerin piyasaya verilmesinin hem kalite hem de tüketici güveni açısından risk oluşturduğu dile getiriliyor. Uzun süre beklemiş ve kalite kaybı yaşadığı öne sürülen ürünlerin, tüketicinin fındığa olan güvenini zedeleyebileceği belirtiliyor.
İÇ TÜKETİM DE RİSK ALTINDA
Sanayiciler, iç piyasada fındık tüketimini artırmak için kalite odaklı üretim ve ürün çeşitlendirme çalışmalarının yürütüldüğünü hatırlatarak, düşük kaliteli ürünlerin piyasaya sunulmasının tüm sektöre zarar vereceğini ifade etti. Fındığın raf fiyatının ceviz, badem ve kaju gibi ürünlere kıyasla zaten yüksek olduğuna dikkat çeken temsilciler, kalite algısının zedelenmesi halinde tüketicinin alternatif kuruyemişlere yönelebileceği uyarısında bulundu. Sektör paydaşları, TMO'nun Türk tarımı için önemli ve gerekli bir kurum olduğunu vurgulayarak, kurumun piyasayla çatışarak değil üretici ve sanayiciyle birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti. Fındıkta istikrar için mücadele eden temsilciler, "Dış piyasada zaten zorlanıyoruz. İç piyasayı da daha kötü hale getirmemeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.
MİLLETVEKİLLERİNE ÇAĞRI
Üretici ve sektör temsilcileri, fındık üreten illerin milletvekillerini ve TBMM Fındık Komisyonu Başkanı da olan Fiskobirlik Yönetim Kurulu Başkanı Lütfü Bayraktar'ı hükümet nezdinde girişimde bulunmaya çağırdı. Sonuç olarak, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kurulan TMO'nun depolarındaki eski ürünleri piyasaya sürmesinin fındık fiyatlarını daha da aşağı çekebileceği ve üreticiyi zor durumda bırakabileceği ifade ediliyor. Sektörün tüm kesimleri, kurumun bu uygulamadan vazgeçmesini talep ediyor.
