Türkiye'de yurt dışından posta veya hızlı kargo yoluyla yapılan bireysel alışverişlerde uzun süredir uygulanan gümrük muafiyeti sistemi köklü bir değişikliğe uğradı. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Euro'luk muafiyet sınırı tamamen kaldırıldı. Bu karar, özellikle online platformlar üzerinden yapılan ucuz alışverişleri doğrudan etkileyecek ve tüketicilerin maliyetlerini artıracak. Karar, yerli üretimi koruma ve ithalatı dengeleme amacıyla alındığı belirtiliyor.
1 Euro bile olsa
6 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karar (Sayı: 33130), 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin değişiklikleri kapsıyor. Karar Sayısı 10813 olan düzenleme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylandı. Önceki sistemde, posta veya hızlı kargo ile gelen eşyalar için 30 Euro'ya kadar gümrük vergisi muafiyeti uygulanıyordu. Ancak yeni düzenleme ile bu sınır kaldırıldı; artık ürünün değeri ne olursa olsun (1 Euro bile olsa) gümrük vergisi tahsil edilecek.
Değişiklik, kararın yayımlanmasından 30 gün sonra, yani 6 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu süre, tüketicilere ve işletmelere uyum sağlamaları için tanınan bir geçiş dönemi olarak değerlendiriliyor. Karar, Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecek ve özellikle ilaç, takviye edici gıdalar gibi belirli ürünlerde ek şartlar getiriyor; örneğin bunlar için sağlık raporu veya doktor reçetesi zorunlu tutuluyor.
Yeni vergi oranları
Yeni sistemde, kıymeti 1500 Euro'yu aşmayan eşyalar için "tek ve maktu vergi" uygulaması getirildi. Vergi, ürünün CIF bedeli (ürün fiyatı + sigorta + kargo ücreti) üzerinden hesaplanacak. Oranlar ise menşe ülkeye göre değişiyor:
- Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden gelen eşyalar için yüzde 30 oranında vergi.
- AB dışı ülkelerden (örneğin Çin, ABD, İngiltere) gelen eşyalar için yüzde 60 oranında vergi.
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamındaki ürünler (4760 Sayılı Kanun'un IV sayılı listesi, örneğin bazı elektronik veya lüks eşyalar) için yukarıdaki oranlara ek yüzde 20 vergi.
Ayrıca, her pakete Gümrük Sunum Ücreti ve Damga Vergisi gibi ek masraflar eklenecek; bunlar tahmini olarak 150 TL civarında olabilir. Kişi başına takvim yılı içinde en fazla 5 adet yurt dışı siparişi verilebilecek. Ancak kişisel kullanım amaçlı kitaplar için özel bir muafiyet devam ediyor: 1500 Euro'ya kadar yüzde 0 vergi uygulanacak.
Örneğin Çin'den 1000 TL'lik bir ürün siparişi verildiğinde (kargo dahil), yüzde 60 vergi ile 600 TL vergi + ek ücretler eklenecek, toplam maliyet yaklaşık 1750 TL'ye çıkacak.
Etkilenen platformlar
Bu değişiklik, özellikle Çin merkezli platformlar gibi düşük maliyetli alışveriş sitelerini vuracak. Temu, AliExpress ve Shein gibi sitelerden yapılan alışverişler, AB dışı menşe nedeniyle yüzde 60 vergi oranına tabi olacak. Amazon veya eBay üzerinden ABD menşeli ürünler için de aynı oran geçerli. AB içinden (örneğin Almanya Amazon) gelen siparişlerde ise yüzde 30'la sınırlı kalacak.
Tüketiciler için pratik örnekler:
- 20 Euro'luk bir giyim ürünü (kargo dahil 25 Euro): Eskiden muafiyet kapsamında vergisiz gelebiliyordu; şimdi yüzde 60 vergi ile maliyet yaklaşık iki katına çıkacak.
- ÖTV'li bir elektronik ürün (örneğin kulaklık): yüzde 60 + yüzde 20 = yüzde 80 vergi, ek ücretlerle birlikte fiyatı ciddi oranda artıracak.
Kargo şirketleri, gümrük işlemlerinde ek hizmet bedeli talep edebilecek. "Gümrük vergisi dahil" etiketli ürünlerde tüketicilerin dikkatli olması öneriliyor.
Değişikliğin nedenleri
Kararın temel amacı, yerli üretimi korumak ve ithalatı azaltmak olarak açıklanıyor. 2024'te muafiyet sınırı 150 Euro'dan 30 Euro'ya düşürülmüş, ardından kargo bedeli dahil edilerek fiilen 27 Euro'ya çekilmişti. Bu kademeli düşüşün devamı niteliğindeki tam kaldırma, özellikle pandemi sonrası artan online alışveriş hacmini dengelemeyi hedefliyor.
Tüketiciler için olumsuz etki bekleniyor: Ucuz ürün getirme dönemi sona ererken, maliyetler artacak ve bazı platformların Türkiye pazarındaki rekabet gücü azalacak. Öte yandan, yerli e-ticaret siteleri ve üreticiler için fırsat yaratabilir. Uzmanlar, bu değişikliğin enflasyon ve döviz rezervleri üzerinde olumlu yansımaları olabileceğini belirtiyor.
Yurt dışı gümrüksüz alışveriş dönemi resmen sona erdi. Tüketicilerin, 6 Şubat 2026'dan itibaren sipariş verirken vergi hesaplamalarını göz önünde bulundurmaları, yıllık 5 sipariş sınırını aşmamaları ve kitap gibi muafiyetli kategorilere yönelmeleri tavsiye ediliyor. Ticaret Bakanlığı'ndan gelecek ek açıklamalar, uygulamanın detaylarını netleştirecek. Bu değişiklik, küresel ticaret dinamiklerinde Türkiye'nin konumunu güçlendirmeyi amaçlasa da, bireysel tüketiciler için yeni bir maliyet yükü getiriyor.
